قاعده اول
همه چيزهای مربوطه به عبادت حرام است مگر اينکه صريحاً حلال قرار داده شده باشد. و همه چيزهای مربوطه به معاملات حلال اند، مگر اينکه صريحاً ممنوع قرار داده شده باشند.
در صورتيکه قران مجيد و سنت پيغمبر «ص» يک چيز را ممنوع قرار نداده باشد آن چيز حلال است. علماﺀ منبع موثق اين قاعده را از قران مجيد در يافته اند:
" آيا نديده ايد که الله مسخر کرد بر شما آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است و
تمام کرد نعمت های خود را آشکارا و پنهان و از مردمان کسی است که مکابره ميکند در
باره الله بدون علم و هدايت و بغير کتاب روشن. ۳۱:۲۰ "
اگر خداوند متعال اشيايی را خلق کرده و آنرا برای استفاده انسان مسخر نموده پس اين
راست نيست که انسان را از استفاده آنها محروم بسازد، يا غير شرعی ساختن آنها.
چيزهاير که خدواند حرام ساخته، اشيايی معين بوده و با دلايل اعلی و اعظم خردمندی
ممنوع شده اند. از اينرو عرصه محروميات در اسلام به وجه قابل ملاحظه باريک ميباشد.
پيغمبر ص اين را در يک حديث مبارک واضح نموده اند:
" حلال آن است که الله آنرا در کتاب خود آنرا مشروع ساخته و حرام آن است که الله
در کتاب خود غير مشروع ساخته چيزيرا که او ذکرش را ننموده رحمتی است از جانب او پس
آن رحمت را بپزيريد. يقيناً که الله هيچ چيزی را فراموش نميکند. " و بعداً ايشان
اين آيت قران مجيد را تکرار مينمودند. ۱۹:۶۳