مقدمه چاپ نخست
اين كتاب در اصل، عبارت از مجموعه سخنراني هايي است كه من در حضور جوانان ايراد ميكردم و در آن روي يك سلسله انحرافات و نابساماني هايي كه به انديشه ها و افكار جوانان راه يافته و به يك سلوك نامتوازن و احياناً انحرافي و افراطي تبديل شده است، انگشت گذاشته و راه هاي اصلاح آن را به بررسي مي گرفتم و در عين حال معتقد بودم كه نسل امروزي ما بستر اصلي تبلور رستاخيز شكوهمند اسلامي در هردو قلمرو فرد و جامعه را كه بر مبناي احياي مجدد امت و تمدن اسلامي در جهان معاصر استوار است، تشكيل مي دهد. همچنان باور عميق داشتم كه نقش اخلاق در ساختار شخصيت و مؤثريت فعاليت يك مسلمان در جامعه، خيلي حياتي و سازنده ميباشد. چون ممكن است مثلاً مسلمان دعوتگر به مرتبه اي از پارسايي رسيده باشد كه شب و روزش در نماز و روزه بگذرد، اما ضعف اخلاقي و سلوكي در شخصيت او ميتواند كه از مؤثريت كردارهاي او بكاهد و يا آن را بكلي باطل سازد. چه بسا افرادي از اين قماش پارسايان كه وقتي سخن ميگويند، مردم از خشونت شان منزجر شده و از پيرامون آنها فرار ميكنند. و بسا دعوتگراني كه در گفتار ملايم اند، اما آنچه ميگويد بر مبناي برداشت هاي غلط و نادرست استوار بوده و با بيماري انحراف در فهم و بينش همراه ميباشد.
با توجه به اين همه، تصميم گرفتم تا سلسله سخنراني هاي مورد نظر را در قالب يك كتاب مفيد گنجانيده و تقديم جوانان نسل حاضر نمايم. در فصل هاي نخستين اين كتاب، در مورد مسلمان با خويشتن از نقطه نظر ارزش هاي اخلاقي اي نظير اصلاح باطن، دوري از شبهه ها، درك مسئوليت، عدم دخالت در كار ديگران، برتري همت، مثبت گرايي، دانش و فرهنگ، التزام به تربيه اسلامي، جديت و دوري از بيهودگيها سخن به ميان آمده و در فصل هاي مابعد آن پيرامون مسلمان با ديگران از لحاظ دوري از نفاق، رعايت آداب كردار نيك، نظافت، شناخت، حسن انتخاب دوستان، تقواي اجتماعي و ساختن خانواده خوب منحيث اساس ساختار جامعه بهتر بحث صورت گرفته و در بقيه فصل ها در خصوص رابطه مسلمان با غيرمسلمان، مسئوليت امر به معروف و نهي از منكر، فعاليت فردي و دستجمعي، سازندگي اقتصادي و اهميت مهارت هاي كاري و اداري صحبت به عمل آمده است.
نام اين كتاب را "شخصيت مسلمان معاصر" گذاشتم. شايد كساني روي واژه "معاصر" ايراد داشته و بگويند كه آخر چه فرقي ميان مسلمان امروز و ديروز از لحاظ شخصيت وجود دارد؟ مسلمان در هر زمان و مكاني مسلمان است! اما به عقيده من چالش هايي كه در فراروي مسلمان عصر حاضر قرار دارد، بيسابقه بوده و ميبايد تا مسلمان آن را درك نموده و با مشخص نمودن نحوه درست برخورد با اين چالش ها خود را در مقابله با آن عيار ساخته و از آن استفاده نمايد. همچنان ممكن است كساني در خصوص بعضي از مطالب مندرج كتاب به دليل ناهمگوني آن با معيارهاي مورد نظر شان ديد مساعد نداشته باشند و از آن خورده بگيرند، اما مخالفت با چيزهاي تازه يك امر طبيعي بوده و آنچه من از دوستان خواننده انتظار دارم، اين است كه در برابر من از گمان نيك كار گرفته و مرا از دعاي مستجاب خويش فراموش نكنند.
مصطفي محمد الطحان
12/12/1995م
كويت
