از آنچه گفته آمديم يك رشته ملاحظاتي كه مجالس طعام ما را از مجالس طعام ديگران امتياز ميبخشد، روشن گرديد و البته با توجه به نكات فوق، انسان مسلمان را ميبايد تا در وقت خوردن و نوشيدن به آداب ذيل التزام نمايد:
1- با نام خدا آغاز و با حمد و ثناي او ختم كند. و اگر در ابتدا فراموش كرد، بعداً چنين گويد: بسم الله أوله وآخره!
2- قبل از طعام و بعد از آن، نظافت را مراعات نمايد. رسول اكرم صلي الله عليه وسلم در حديثي به روايت ترمذي و ابوداود فرموده اند: رعايت نظافت در اول و انجام طعام، مايه بركت است.
3- با دست راست و از طرف خود تناول كند. پيامبر خدا صلي الله عليه وسلم در حديثي به روايت بخاري و مسلم ميفرمايد: اي پسر، نام خدا را ياد كن و با دست راست و از پيش خود بخور!
4- غـذا را احترام نموده و از اسراف در آن اجتناب نمايد. چنانچه رسول خدا صلي الله عليه وسلم در حديثي به روايت مسلم ارشاد فرموده اند: هرگاه نواله يكي از شما از دستش افتاد، بايد آن را دوباره برداشته و پس از تميز آن از موذيات، آن را بخورد.
5- به اندازه مناسب بخورد. زيرا پرخوري به صحت انسان، مضر است. در حديثي به روايت ترمذي و نسايي وارد است: براي بنيآدم همان چند لقمه كه پشت او را استوار نگه دارد، كافي است.
6- هرچه را كه برايش ميسر بود، بخورد و هيچ طعامي را تقبيح نكند. چون پيامبر اكرم صلي الله عليه وسلم هرگز طعامي را عيب نگرفته و هرگاه طعامي را نه ميپسنديد، از آن نميخورد. 1- به روايت بخاري و مسلم
***
اين دسته از آداب در واقع جوهر پروتوكول و آداب سلوك مسلمانان را تشكيل ميدهد كه متأسفانه پيش از ما ديگران به پيروي از آن پرداخته اند و ما هنوز از رعايت آن شانه خالي ميكنيم. باري بنده طي سفري به اروپا در يكي از رستورانت ها جهت تناول غـذا و صحبت با دوستان به سر ميبردم. در آنجا سخن از پروتوكول به ميان آمد. صاحب رستورانت به اين نظر اصرار داشت كه بايد طعام خوردن و نشست و برخاست همه بر اساس يك پروتوكول يا آداب خاصي انجام شود. اما آن كسي كه مرا همراهي ميكرد، پروتوكول و طرفداران آن را به باد اعتراض گرفت. من همانجا به وي گفتم: بايد بدانيم كه دين ما در طعام خوردن و سخن گفتن و نشت و برخاست، براي ما آدابي مقرر داشته است كه در حقيقت پروتوكول اسلامي را تشكيل ميدهد كه از طرف خود ما به باد فراموشي و بياعتنايي سپرده شده است و ما امروز به شخصي نياز داريم كه تعاليم اين دين را براي ما از سر بياموزد و حكمت متمايز بودن آن را واضح سازد. چون همين پروتوكول است كه در واقع از ويژگيهاي شخصيت اسلامي در تمامي اشكال و انواع آن نمايندگي ميكند.
