فصل چهاردهم
حسن انتخاب دوستان
پيامبر اسلام صلي الله عليه وسلم فرموده اند: "مثال همنشين نيكو و همنشين بد، همانند كسي است كه مشك را با خود حمل ميكند و كسي كه در كوره آتش ميدمد. پس آن كه با خود مشك دارد، يا در كنار تو قرار ميگيرد و يا از او چيزي ميخري و يا اينكه از بوي خوشش به تو ميرسد. اما كسي كه در كوره ميدمد، يا لباست را ميسوزد و يا با بوي گنده اش تو را اذيت ميكند". 1- به روايت بخاري و مسلم. همچنان در حديثي ديگر به روايت ابوداود آمده است: "انسان هميشه همآيين دوست خود ميباشد. پس بايد هريك شما در انتخاب دوست و همراز براي خويش از دقت و احتياط كار گيرد".
انسان فطرتاً يك موجود اجتماعي است كه انس و الفت جزء تكوين او بوده و به داشتن دوست و همرازي در زندگي، نيازمند است. همانگونه كه پرندگان با همنوعان خويش آرام ميگيرند و با شادي و شغف يكجا در هوا پر ميزنند، انسان نيز در جمع امثال و همنوعان خود سرشار از احساس محبت و آرامش، لذت زندگي را تجربه ميكند و از دوري و فراق شان رنج ميبرد. شك نيست كه عشق و دوستي از قضاياي بسيار مهم و ارزشمند و داراي نقش محوري در زندگي انسان است. انسان به پروردگارش كه او را در بهترين صورت آفريده، عشق ميورزد. پدر و مادر را كه وسيله اولي آفرينش او ميباشند، دوست ميدارد و بالاخره به برادران، خويشاوندان و همسايگان و حتي به تمام انسان ها و تمام موجودات محبت ميورزد و خير و عافيت را براي همه ميخواهد. بناءً محبت به صورت عموم در هر بخش زندگي انسان مشهود و ملموس بوده و جزئي از فطرت سالم وي محسوب ميشود.