آري، اين همه بزرگان كه از آموزشگاه نبوت فارغ شده بودند، در واقع از جانب پروردگار مورد آزمايش قرار گرفتند كه به راستي شكيبايي به خرج داند و خويشتن را از قيدوبند هواي نفساني و خواهشات شيطاني يكسره نجات بخشيدند و سرانجام كامياب از آب درآمدند. آنها هرگز بخاطر كدام پاداش دنيايي فعاليت نميكردند و در ذهن و فكر شان مسايلي چون افتخار به قوم و قبيله و امثال آن بكلي باقي نمانده بود. تنها خود را امانتداران اين مسئوليت عظيم احساس ميكردند و بس. لذا پيامدهاي سنگين آن را هم متقبل شدند و در راه انجام درست آن كمر همت بستند و تا پاي جان تلاش نمودند. وقتي حضرت ابوبكر رضي الله عنه زمام امور خلافت را به دست گرفت و آنگه بخشي از اعراب دوباره به ارتداد گراييدند، در واكنش به آن فرمود: به خدا سوگند كه من با كساني كه ميان نماز و زكات فرق ميگذارند، خواهم جنگيد. به خدا سوگند اگر آنها حتي از دادن يك زانوبند شتر هم كه قبلاً براي رسول خدا صلي الله عليه وسلم ميپرداختند امتناع ورزند، من به مصاف آنها خواهم رفت.
راستي هركه تاريخ پرشكوه اسلامي را ورق زند، درمييابد كه يقيناً هر ابتكار علمي و عملي و هرنوع برنامه هاي سازندگي و بالاخره هر حركتي كه در جهت اصلاح امت صورت پذيرفته، در وراي آن يك شخصيت بزرگ و عاليهمت قرار داشته است. در امتداد تاريخ اسلامي پيوسته مردان نامدار، انديشمندان بزرگ، دعوتگران موفق، پيشوايان رهنما و بالاخره رهبران و جوانان فداكاري موجود بوده است كه در تمام عرصه هاي علوم و هنر، فكر و انديشه، جهاد و سازندگي ابتكارات ارزشمندي از خود بروز دادند و زندگي خويش را يكسره وقف خدمت به مردم و جامعه كردند و بدين ترتيب، تمدني به ارمغان آوردند كه در ميان كليه تمدن هاي ديگر، نمونه بوده است.
پس بر هر مسلمان مسئول و دعوتگر، لازم است تا همتش با دعوتش پيوند خورده و ميزان همت و اراده اش موازي با بلنداي آرمان ها و اهداف متعالي او در زندگي باشد. و البته بلندترين مرتبه همت، همتي است كه به خداوند بپيوندد و رضاي او تعالي يگانه مرام و مقصد آن قرار گيرد. ابن قيم در همين ارتباط ميگويد: علو همت به اين معنا است كه به هيچ چيزي غير از خداوند، تن ندهي و هيچ چيزي را به جاي خدا برنگزيني و جز او به هيچ پديده اي راضي نگردي. تنها همت تو به خدا و نزديكي و انس به او و همچنان به خورسندي و غمگيني بخاطر او منحصر باشد و بس. بگونه ايكه بختياري هاي زودگذر در آن سهمي نگيرد و هيچ مرام ديگري جاي آن را پر نكند. پس همت عالي نسبت به همت هاي ديگر، همانند پرنده بلندپرواز نسبت به پرندگان ديگر است. 1- مدارج السالكين: ص171
***
