فصل دوم
خودنگهداري بيروني
از نعمان بن بشير رضي الله عنه روايت است كه گفت: باري از رسول خدا صلي الله عليه وسلم شنيدم كه فرمودند: "حلال و حرام هردو آشكار اند. اما در ميان آن دو امور پوشيده و مشكوكي است كه بسياري از مردم آن را نمي شناسند. پس هركه از اين نوع امور مشكوك و اشتباهي خود داري كند، يقيناً كه دين و آبروي خود را پيراسته است و اما آنكه در شبهات فرو افتاد، اصلاًً در حرام فرو افتاده است. همانند شباني كه رمه اش را در حول و حوش يك حريم ممنوعه مي چراند. چون بعيد نيست كه رمه اش وارد آن حريم شده و به چريدن آغاز كند. آگاه باشيد كه هر پادشاه را حريمي است و حريم خداوند همانا اموري است كه آنها را حرام كرده است. آگاه باشيد كه در بدن، پاره گوشتي است كه هرگاه صلاح يابد، تمام بدن صلاح مي يابد و اگر فاسد شود، سرتاسر بدن را نيز فاسد مي كند. و آن عبارت از قلب است". 1- به روايت بخاري و مسلم
علماي اسلامي، اين حديث را به عنوان يكي از چهار حديثي معرفي مي كنند كه اساس همه تعاليم ديني و ارزش هاي اسلامي را تشكيل داده و رسالت دين در مجموع از آنها مايه مي گيرد. البته سه حديث ديگر آن عبارت اند از: حديث "إنما الأعمال بالنيات" و حديث "ازهد في الدنيا يحبك الله". يعني: در دنيا زهد اختيار كن تا خداوند تو را دوست بدارد. و حديث "من حسن إسلام المرء تركه ما لا يعنيه". يعني: از كمال اسلام يك شخص اين است كه از هر آنچه به وي ارتباط ندارد، دوري جويد.
حديث فوق به ما مي آموزد كه كمال شخصيت يك مسلمان در آن است كه برعلاوه اجتناب از كارهاي ناپسندي كه حرمت آن در اسلام واضح و آشكار مي باشد، از كارهاي مشبوه و مشكوكي كه غالباً نوعيت آن از لحاظ حلال و يا حرام بودن در اسلام روشن نشده و بالاخره سزاوار سلامت شخصيت و مقام يك مسلمان راستين نمي باشد، نيز اجتناب ورزد. همچنان اين حديث به ما مي رساند كه بر هر مسلمان لازم است تا همواره به چيزهاي حلال كه خداوند در قرآن و پيامبرش در حديث به بيان حلال بودن آن پرداخته اند، دل ببندد و از حرام بكلي دوري جويد. رسول خدا صلي الله عليه وسلم در حديثي به روايت ترمذي مي فرمايد: "حلال آن است كه خداوند در كتابش آن را حلال دانسته و حرام آن است كه خداوند آن را در كتابش حرام خوانده است".
