12- باب تشويق به انجام امور خيريه در اوخر عمر
قال الله تعالی: {أَوَلَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَاءكُمُ النَّذِيرُ} فاطر: ٣٧
قَالَ ابن عباس والمُحَقِّقُون: معناه أَو لَمْ نُعَمِّرْكُمْ سِتِّينَ سَنَة؟ وَيُؤَيِّدُهُ الحديث الَّذِي سنذْكُرُهُ إنْ شاء الله تَعَالَى ، وقيل: معناه ثماني عَشْرَة سَنَةً ، وقيل: أرْبَعينَ سَنَةً ، قاله الحسن والكلبي ومسروق ونُقِلَ عن ابن عباس أيضا. وَنَقَلُوا أنَّ أَهْلَ المدينَةِ كانوا إِذَا بَلَغَ أَحَدُهُمْ أربْعينَ سَنَةً تَفَرَّغَ للعِبادَةِ ، وقيل: هُوَ البُلُوغ. وقوله تَعَالَى : { ﯮ ﯯﯰ } قَالَ ابن عباس والجمهور: هُوَ النَّبيّ - صلى الله عليه وسلم - ، وقيل: الشَّيب، قاله عِكْرِمَةُ وابن عُيَيْنَة وغيرهما. والله أعلم.
خداوند می فرمايد: آيا به شما عمری نداديم که در آن کسی که پند بگير است پند بگيرد و به شما بيم دهنده آمد. فاطر: 37
ابن عباس و محققين گويند: معنايش اينست که آيا شما را شصت سال عمر نداديم، برخی گويند 18 سال، برخی گويند 40 سال.
روايت شده که چون مردم مدينهء منوره به چهل سالگی می رسيدند خود را برای عبادت فارغ می ساختند، برخی می گويند که آن عبارت از بلوغ است، { ﯮ ﯯﯰ }. ابن عباس رضی الله عنهما و جمهور گويند مراد آن حضرت صلی الله عليه وسلم است و برخی گويند آن عبارت از پيری است.
112 - وأمَّا الأحاديث فالأوَّل: عن أَبِي هريرة رضي اللَّه عنه، عن النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: «أعْذَرَ اللَّهُ إلى امْرِىءٍ أخَّرَ أجلَه حتى بلَغَ سِتِّينَ سنةً » رواه البخارى.
112 - از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که پيامبر صلی الله عليه وسلم فرمود: خدا به کسی که عمرش را به شصت سال رسانده عذری باقی نگذاشته است.
