62- باب بحث در مورد گذشت و همدردی با ديگران
قال الله تعالی: {وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ} الحشر: ٩
و قال تعالی: { وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً} الإنسان: ٨ إلی آخر الآيات.
خداوند می فرمايد: و ديگران را بر خويشتن اختيار می کنند، اگر چه نيازمند تر باشند. حشر: 9
و ميفرمايد: و طعام می دهند با وجود احتياج به آن، برای فقير و يتيم و زندانی. دهر: 8 تا آخر سوره
564 - وعن أبي هُريرة رضي اللَّه عنه قال: جَاءَ رَجُلٌ إلى النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم فقال: إني مَجْهُود، فأَرسَلََ إِلى بَعضِ نِسائِه، فَقَالت: والَّذِي بَعَثَكَ بِالحَقِّ ما عِندِي إِلاَّ مَاء، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلى أُخْرَى . فَقَالَتْ مِثْلَ ذَلِك، حتَّى قُلْنَ كُلُّهنَّ مِثل ذَلِك: لا وَالذِي بعثَكَ بِالحَقِّ ما عِندِي إِلاَّ مَاء. فقال النبيُّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « من يُضِيفُ هَذا اللَّيْلَة؟ » فقال رَجُلٌ مِن الأَنْصار: أَنَا يَا رَسُولَ اللَّه، فَانْطَلَقَ بِهِ إِلى رحْلِه، فَقَال لامْرَأَتِه: أَكرِمِي: ضَيْفَ رسولِ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم.
وفي رواية قال لامرَأَتِه: هل عِنْدَكِ شَيء؟ فَقَالَت: لا، إِلاَّ قُوتَ صِبيانِي قال: عَلِّليهمْ بِشَيءٍ وإِذا أَرَادُوا العَشَاء، فَنَوِّميهِم، وإِذَا دَخَلَ ضَيْفُنَا، فَأَطفِئي السِّرَاج، وأَريِهِ أَنَّا نَأْكُل، فَقَعَدُوا وأَكَلَ الضَّيفُ وبَاتا طَاوِيَيْن، فَلَمَّا أَصْبح، غَدَا على النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: فقال: « لَقَد عَجِبَ اللَّه مِن صَنِيعِكُمَا بِضَيفِكُمَا اللَّيْلَةَ » متفقٌ عليه.
564 - ابو هريره رضی الله عنه روايت می کند که:
مردی به حضور پيامبر صلی الله عليه وسلم آمده و گفت: من بسيار خسته و نيازمندم، آنحضرت صلی الله عليه وسلم نزد بعضی از زنانش فرستاد و او گفت: سوگند به ذاتی که ترا بحق فرستاده، در نزدم جز آب چيزی نيست. باز بسوی ديگری فرستاد و او هم همچنان گفت، تا اينکه همهء آنها چنان گفتند که نه: بذاتيکه ترا به حق فرستاده سوگند که چيزی جز آب وجود ندارد. سپس پيامبر صلی الله عليه وسلم فرمود: کدام کس اين شخص را امشب مهمان ميکند؟
مردی از انصار گفت: من يا رسول الله صلی الله عليه وسلم و او را به خانه اش برده و به زنش گفت: مهمان رسول الله صلی الله عليه وسلم را گرامی دار.
و در روايتی آمده که برای زنش گفت: آيا چيزی داری؟
گفت: نی جز غذای اطفالم.
گفت: آنها را به چيزی مشغول بدار و چون نان خواستند، آنها را خواب کن و چون مهمان ما درآيد چراغ را خاموش کن و به او نشان ميدهيم که ما غذا می خوريم. پس نشستند و مهمان خورد، و آنها هر دو گرسنه خوابيدند، و چون صبح شد بخدمت پيامبر صلی الله عليه وسلم آمد. آنحضرت صلی الله عليه وسلم فرمود: که خداوند از کاريکه به مهمان خود کرديد به شگفت مانده است.
ش: ابو سليمان خطابی می گويد: مراد به عجب رضا است، يعنی چنانچه اين کار مايهء تعجب شما شده است، مورد قبول و رضای خداوند نيز قرار گرفته است.
