75- باب عفو و بخشش و دوری از نادانان
قال الله تعالی: { خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ} الأعراف: ١٩٩
و قال تعالی: { وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلاَّ بِالْحَقِّ وَإِنَّ السَّاعَةَ لآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ} الحجر: ٨٥
و قال تعالی: {وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ} النور: ٢٢
و قال تعالی: { وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ} آل عمران: ١٣٤
و قال تعالی: { وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ} الشورى: ٤٣
خداوند می فرمايد: عفو را پيشه کن و به کارهای پسنديده امر کرده و از جاهلان اعراض نما. اعراف: 199
و ميفرمايد: پس در گذر از بی ادبی شان به درگذشتن نيکو. حجر: 85
و ميفرمايد: و بايد که عفو کنند و درگذرند، آيا دوست نمی داريد که خدا شما را بيامرزد؟ نور: 22
و ميفرمايد: و عفو کنندگان تقصير از مردم و خدا دوست می دارد نيکو کاران را. آل عمران: 134
و ميفرمايد: و هر که صبر کند و ببخشد، اين صفت از کارهای مقصود است. شوری: 43
643 - وعن عائشة رضي اللَّه عنها أَنها قالت للنبيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: هل أَتى عَلَيْكَ يَوْمٌ كَانَ أَشدَّ مِنْ يوم أُحُد؟ قال: « لَقَدْ لَقِيتُ مِنْ قَومِك، وكَان أَشدُّ ما لَقِيتُ مِنْهُمْ يوْم العقَبَةِ ، إِذْ عرَضتُْ نَفسِي على ابْنِ عَبْدِ يَالِيلَ ابنِ عبْدِ كُلال، فلَمْ يُجبنِى إِلى ما أَردْت، فَانْطَلَقْتُ وَأَنَا مَهْمُومٌ على وَجْهِي، فلَمْ أَسْتَفِقْ إِلاَّ وَأَنا بقرنِ الثَّعالِب، فَرفَعْتُ رأْسِي، فَإِذا أَنَا بِسحابَةٍ قَد أَظلَّتني، فنَظَرتُ فَإِذا فِيها جِبريلُ عليه السلام، فنَاداني فقال: إِنَّ اللَّه تعالى قَد سَمِع قَولَ قومِك لَكَ، وَما رَدُّوا عَلَيك، وَقد بعثَ إِلَيك ملَكَ الجبالِ لِتأْمُرهُ بما شِئْتَ فِيهم فَنَادَانِي ملَكُ الجِبَالِ، فَسلَّمَ عَليَّ ثُمَّ قال: يا مُحَمَّدُ إِنَّ اللَّه قَد سمعَ قَولَ قَومِكَ لَك، وأَنَا مَلَكُ الجِبال، وقَدْ بَعَثَني رَبِّي إِلَيْكَ لِتأْمُرَني بِأَمْرِك، فَمَا شئت: إِنْ شئْت: أَطْبَقْتُ عَلَيهمُ الأَخْشَبَيْن » فقال النبي صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « بلْ أَرْجُو أَنْ يُخْرِجَ اللَّه مِنْ أَصْلابِهِم منْ يعْبُدُ اللَّه وَحْدَهُ لا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً » متفقٌ عليه
643 - از عائشه رضی الله عنها روايت شده که:
مردی به پيامبر صلی الله عليه وسلم گفت: آيا بر شما روزی آمده که سختتر از روز احد بوده باشد؟
فرمود: هرآئينه از قومت ديدم. زيرا من دعوت خود را به قبيله ای ابن عبد ياليل بن عبد کلال عرضه نمودم، ولی آنها به آنچه می خواستم پاسخ مثبت ندادند. من در حاليکه غمگين بودم بطرفی نامعلوم رفتم و ناگهان بهوش آمدم و ديدم که در قرن ثعالب هستم. سرم را بالا کردم ناگهان ديدم که ابری بر من سايه افگنده و بدان نگريسته جبريل را در آن ديدم که بمن آواز داده فرمود: خداوند سخنی را که قومت بتو گفته و جوابی که برايت داده اند، شنيد و فرمانروای کوهها را نزدت فرستاده تا هر طوريکه بخواهی وی را در مورد شان مأمور گردانی. سپس فرمانروای کوهها بر من آواز داده و سلام کرد وگفت: ای محمد! هر آئينه خداوند سخنی را که قومت برای تو گفت، شنيد و من فرمانروای کوهها هستم، مرا پروردگارت بسويت فرستاده تا مرا دستور دهی هر گونه که بخواهی دو کوه بزرگ مکه را بر سر شان فرود آرم.
پيامبر صلی الله عليه وسلم فرمود: اميدوارم خداوند از نسل شان کسانی را پديد آورد که خدای واحد را پرستش نموده و به او چيزی را شريک نياورند.
