91- باب در مورد موعظه و پند دادن، و ميانه روی در آن
قال الله تعالی: { ادْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ} النحل: ١٢٥
خداوند می فرمايد: دعوت کن به راه پروردگارت با دانش و پند نيک. نحل: 125
699 - عن أبي وائِلٍ شَقِيقِ بنِ سَلَمَةَ قال: كَانَ ابْنُ مسْعُودٍ رضي اللَّه عنه يُذكِّرُنَا في كُل خَمِيسٍ مرة ، فَقَالَ لهُ رَجُل: يَا أَبَا عبْدِ الرَّحْمنِ لوددْتُ أَنَّكَ ذَكَّرْتَنَا كُلَّ يَوْم، فقال: أما إِنَّهُ يَمنعني مِنْ ذلكَ أني أكْرَهُ أنْ أمِلَّكُمْ وإِنِّي أتخَوَّلُكُمْ بِالموْعِظةِ، كَمـَا كَانَ رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يَتَخَوَّلُنَا بها مَخافَةَ السَّآمَةِ علَيْنَا. متفقٌ عليه.
699 - از ابو وائل شقيق بن سلمه رضی الله عنه روايت شده که گفت:
ابن مسعود رضی الله عنه در هر پنجشنبه بما موعظه می نمود. مردی به او گفت: ای ابو عبد الرحمن دوست داشتم که هر روز مارا پند می دادی.
گفت: آنچه مرا از اين کار باز ميدارد، اينست که ميترسم شما را خسته گردانم و من روزی را به موعظهء شما اختصاص می دهم، همانطوريکه رسول الله صلی الله عليه وسلم عمل می نمود از ترس خستگی و ملامت شما.
ش: وعظ بمعنای دستور دادن به اطاعت و فرمانبرداری و توصيه به آن است. و اقتصاد در موعظه بمعنای ميانه روی در آنست که نه چنان مبسوط و طولانی شود که سبب اندوه و ملال گردد و نه چنان موجز و کوتاه که گفتهء شخص درست فهميده نشود ونه هم دائمی باشد که با تداوم وهميشه موعظه کردن سبب ملال شنوندگان شود.
معنای يَتَخَوَّلُنَا اين است که وی سراغ ما را گرفته و می ديد که چه وقت بيشتر سرحال و خوش می باشيم و آمادهء شنيدن موعظه و اندرزيم و آنوقت را برای سخنرانی و موعظهء ما اختصاص می داد.
