سنت نبوی
و آ نچـه بـدهـد شـما را پـيغـمبـر پـس بگـيريد آ نرا و آ نچـه مـنـع کـنـد شما را
ا ز آن پس بگـزاريـد ( باز استيد) و بترسيد از الله به تحـقيـق عـذ ا ب خـدا ونـد
سخـت اسـت
( ا لـحـشـر 59-7 )
سنت نبوى
چرا اين مضمون را مورد غور قرار دهيم؟
بامطالعهء اين مقاله ميتوان آموخت:
تعريف عمومئ سنت
قرار نظريه ء علماى حـد يث، سنت شامل تمام چيزهاى ميباشد که از رسول صلىالله عليه وسلم روايت شده۰ اينها ميتوانند شامل گفتار، عمل ، تجويز با سکوت، شخصيت، توصيفت بدني، وسوانح او باشد۰ اين معلومات ميتواند روايت از قبل ازبعثت و يا بعد از انتخاب وى ، صلىالله عليه وسلم، به پيغمبرى باشد
توضيح اين تعريف
گفتار رسول صلي الله عليه وسلم شامل تمام چيزهاى است که او بزبان آورده، به دلايل
مختلف ودر جا ها و مواقع مختلف. بطور مثال ايشان فرموده اند" اعمال برنيت استوار
هستند، و هرکه آن را دارد که نيت کرده بود" اعمال رسول صلي الله وعليه وسلم شامل
تمام کارهائ که انجام داده بود و ازطريق اصحاب کرام روايت شده اند ميباشد. اين
اعمال شامل طرز وضؤ، طرز اداى نماز، طرز اداى مناسک حج وغيره ميباشد.
تجويز با سکوت وغير اعتراض رسول صلي الله و عليه وسلم شامل اعمالى ميباشد که اصحاب
کرام انجام دادند وگفتارى که از آنها سرزد ودر مقابل تشويق رسول صلي الله وعليه
وسلم قرار گرفت ويا او اعتراض ومنع نکرد. هرچيزيکه او،صلي الله و عليه وسلم ،
بابدون منع کردن آن اجازه داد ويا در مقابل انجام دادن آن خاموش ماند قابل اعتبار
به حيث سنت ميباشد. بطورمثال،اين نوع تجويزبراى اصحاب کرام داده شده بود درجنگ بني
قرَيزه طوريکه آنها از رأى خود استفاده کردند که تصميم بگيرند که چه وقت نماز خود
را انجام دهند. رسول صلي الله وعليه وسلم براى آنها گفته بود" هيچ يک تان نماز عصر
را ادا ننمائيد تا به بني قرَيزه نرسيده ايد". اصحاب کرام بعد از غروب آفتاب به
بني قرَيزه رسيدند. بعضى از اصحاب حرف رسول صلي الله وعليه وسلم را دقيق گرفته
ونماز عصر رابه تعويق انداختند و گفتند " مانماز را ادا نمى کنيم تا آنجا نرسيم"
عدّهء ديگرحرف رسول صلي الله وعليه وسلم را چنين فهميدند که آنها بايد در سفر عجله
کنند . اين گروه در راه توقف کردند و نماز عصر را بوقت ادا نمودند.
رسول صلي الله وعليه وسلم ازاين موضوع آگاه شد که اين دو گروه چطور تصميم گرفته
بودند اما هيچ يک آنها را نکوهش نکرد. در بارهء شخصيت رسول صلي الله و عليه وسلم
سنت او شامل شرح ذيل است که از بى بى عأيشه رضي الله عنها روايت شده است" رسول
الله صلي عليه وسلم هيچ وقت بي حيا ياعوامانه نبود، وهيچ وقت در بازار بلند آواز
نبود.او هيچ وقت اذ يت و بد رفتارى مردم را با بد رفتارئ خود جواب نميداد. در عوض
او مراعات ميکرد و ميبخشيد."
توصيف بد نئ رسول صلي الله و عليه وسلم را ميتوان در رواياتي مانند روايتى از حضرت
انس رضي الله و عنه دريافت" رسول الله صلي الله وعليه وسلم نه بسيار قد بلند بود و
نه قد کوتاه. او نه بسيار سفيد چهره بود و نه سياه چهره. موهاى اونه بسيار حلقه
دار بود و نه کاملأ راست."
