تاریخ استشراق
بطور واضح مشخص نیست که حرکت استشراق ( خاور شناسی) چه وقت آغاز شده است، اما غالباً گمان می رود که این حرکت همزمان با طلوع تمدن و فرهنگ اسلامی در دانشگاه های قرطبه، و طلیطله و سایر مناطق، در آنسوی دریای مدیترانه، آغاز می یابد، و بعد از شکست این جنگ ها، خطرش زیاد تر شده و هدفش مشخص می شود تا به عنوان بدیل این جنگ های نافرجام، روی صحنه بیاید و دوشادوش سازمان « دعوت به نصرانیت» راه خود را بپیماید. گفتنی است که مفهوم استشراق تا پیشتر از نیمۀ قرن هجدهم میلادی درست آشکار نشده بود ولی مفهوم آن در انگلستان و فرانسه در سال 1779 م شناسایی گردید و در سال 1837 م درج قاموس اکادمی فرانسه شد.
و برخی باور دارند که جنبش استشراق در سال 1312 م با صدور فرمان « مجمع تحقیقات و یانا» مبنی بر ایجاد چند کرسی علمی در بعضی از دانشگاه های اروپا بخاطر مطالعه و تحقیق پیرامون علوم و ادیان و تاریخ ... شرق اسلامی آغاز گردد.
و سپس مراحل رشد و نموی خود را آهسته آهسته طی کرده و در سده های نزدهم و بیستم میلادی به اوج خود می رسد، تا آنجا که به تمام فروع فرهنگ اسلامی آشنا می شود.
مراحل استشراق
جنبش استشراق ( خاور شناسی) به منظور رسیدن به اوج ترقی سه مرحلۀ زیر را پشت سر گذاشته است:
مرحلۀ اکتشاف:
دراین مر حله مستشرقان بیشترین توجه خود را به این مبذول داشتند که روح و روان فاتحان مسلمان را مورد بررسی و پژوهش قرار دهند تا راز پیروزی و سر چشمۀ توانایی مادی و معنوی آنها را کشف نمایند.
مرحلۀ مختلط:
در این مرحله بحث اسباب و عوامل پیروزی و مصادر قوت مسلمانان با عداوت و دشمنی غربی ها بر ضد مسلمانان کلاً مختلط و آمیخته شد، و این همان مرحله ای است که حرکت استشراق، جنگ های صلیبی را همراهی می کرد.
مرحلۀ دشمنی علنی:
در این مرحله عداوت مستشرقان آشکار گردیده و پرده از چهرۀ کینه توز و خائن شان برداشته شد، و تلاش های خود را از متوجه جنگ علیه اندیشه و عقیدۀ اسلامی نمودند و سعی کردند تا بجای اشغال زمین و خاک، عقول و افکار مسلمانان را اشغال نمایند.
